"Allah'ım! Yolculuk esnasında arkadaş olan, geride kalan aileyi koruyup gözeten sensin. Allah'ım! yolculuktaki fitneden, dönüşün tasasından sana sığınırım. Allah'ım! Yeryüzünü bizim için kabzet yolculuğu bize kolaylaştırır."[3]

1333) Abdullah îbn Sercis şunu anlattı:

Peygamber (s.a.v.) bir yolculuğa çıktığında şu duayı yapardı.

"Allah'ım! Yolculuğun meşakkatinden, dönüşün tasasından, iyi halden kötüye dönmekten, mazlumun bedduasından, aile ve malda kötü halden sana sığınırım."[4]

1334) Abdullah îbn Ömer şunu söyledi:

Peygamber (s.a.v.) hayvanına binince yani yolculuğa çıkınca üç defa tekbir getirip şöyle derdi:

"Bunu, bizim hizmetimize vereni teşbih ve takdis ederiz, yoksa biz bunlara güç yetiremezdik. Biz şüphesiz Rabbimize döneceğiz." [5]

Daha sonra şöyle derdi:

"Allah'ım! Bu seferimde senden taatle takva ve amellerden rızana uygun olanı dilerim. Allah'ım! Yolculuğumuzu kolaylaştır, yerin uzaklığım bize yaklaştır. Allah'ım! Yolculukta arkadaşım ve ailemi koruyup gözeten sensin.

Allah'ım! Yolculuğumuzda bize arkadaş ol. Ailemiz için halef (koruyup gözeten) ol."[6]

1335) Ali îbn Rabia şunu anlattı:

Ali'ye binmesi için bir hayvan getirildi. Ayağını üzengiye koyunca:

-Bismillah, dedi. Üzerine oturup yerleşince; Allah'a hamdolsun! Bunu bizim hizmetimize vereni teşbih ve takdis ederiz, yoksa biz bunlara güç yetiremezdik. Biz, şüphesiz Rabbimize döneceğiz, dedi. Sonra üç defa Allah'a hamdetti. Üç defa da tekbir getirdikten sonra:

-Seni her türlü kusur ve noksanlıktan teşbih ederim. Senden başka ilah yoktur. Ben kendime zulmettim. Beni bağışla dedi.

Daha sonra güldü. Ben:

-Ey müminlerin emiri! Niçin gülüyorsun? dedim. O da şu cevabı verdi:

-Ben, Rasulullah'm (s.a.v.), bu yaptıklarımı yaptığını sonra güldüğünü gördüm! Neden güldün ya Rasulaliah! dedim. O da şu cevabı verdi.

"Rab, kulu; Rabbim! Beni bağışla, dediğinde ondan hoşlanır ve şöyle der; "Kulum, benden başka günahları bağışlayacak birisinin olmadığını bildi."[7]

Rasulullah Yolcuyu Nasıl Uğurlardı?

1336) Salim rivayet etti: İbn Ömer, yolculuğa çıkmak isteyen kimseye:

-Yaklaş bana! Seni Rasulullah'm (s.a.v.) bizi uğurladığı gibi uğur-layayım, der ve şunları ilave ederdi:

"Dinini, emanetini ve işinin hatimelerini (sonuçlarını) Allah'a ısmarlıyorum."[8]

1337) îbn Ömer şöyle dedi:

Peygamber (s.a.v.) ashabından birini uğurladığında şöyle derdi:

"Allah sana, takvayı azık kılsın! Günahlarını bağışlasın! Nerede olursan ol, seni hayırla karşılaştırsın."[9]

Rasulullah'ın Yolculukta Yürüyüşü Nasıldı?

1338) Urve rivayet etti:

Ben yanmdayken Usame'ye, Veda haccmda Rasulullah'm (s.a.v.) nasıl yürüdüğü soruldu. Usame:

-O, hayvanı kendi haline bırakıyor ve o şekilde gidiyordu. îmkân bulduğunda koşturuyordu" cevabını verdi. [10]

Rasulullahın Geceleyin Bir Yerde Konakladığında Yaptığı Dua

1339) Ibn Ömer şöyle dedi:

Rasulullah gazaya (savaşa) veya yolculuğa çıktığında karanlığın bastırdığı (gecenin olduğu) yerde (o yeri kastederek) şöyle derdi:

"Benim ve senin Rabbin Allah'tır. Senin şerrinden, senin içindekilerin şerrinden ve senin üzerinde yürüyenlerin şerrinden Allah'a sığınırım. Her aslanın ve siyah renkli olanın, her yılan ve akrebin-şerrinden, beldenin sakinlerinin şerrinden ve her babanın ve doğmasına sebep olduğu şeyin şerrinden Allah'a sığınırım."[11]

Rasulullah1n Seher Vakti Yaptığı Dua

1340) Ebu Hureyre şöyle dedi:

Peygamber (s.a.v.)bir yolculukta olduğu ve seher vakti kalktığında:

"Bir dinleyen (şu sözümü) başkalarına işittirsin. Biz, Allah'a nimetlerinden ve güzel imtihanından dolayı hamdederiz. Ey Rabbimiz! Bizi koru! Üzerimize bol nimetlerinin fazlasını ver. Bunu, Cehennemden Allah'a sığınarak söylüyorum" derdi.[12]

Rasulullahın Hayvan Üzerinde Nafile Namaz Kıldığı

1341) Enes şöyle anlattı:

"Rasulullah (s.a.v.), hayvanı üzerinde namaz kılmak istediğinde, kıbleye yönelir, namaz için tekbir alır, hayvanı kendi haline bırakır ve hayvanın yöneldiği tarafa doğru namazını kılardı." [13]

Rasulullahın Yolculuktan Döndüğünde Söyledikleri

1342) îbn Ömer şöyle dedi:

Rasulullah (s.a.v.), bir savaş, hac veya umreden döndüğü zaman, yüksek bir yerde üç defa tekbir getirir sonra şöyle derdi:

"Allah'tan başka ilâh yoktur. O, tektir. Ortağı yoktur. Mülk O'nundur. Hamd da O'na mahsustur. O, her şeye kadirdir. Biz dönen, tövbe eden kimseleriz. Rabbimize ibadet eden ve hamdedenleriz. Allah, sözünde sadıktır. Kuluna yardım etti. O, tek başına hizipleri (kabile ve grupları) yenmiştir."[14]

1343) îbn Abbks şöyle dedi:

Rasulullah (s.a.v.) yolculuktan dönmek istediğinde şöyle derdi:

"Biz dönenleriz, tövbe edenleriz ve ancak Rabbımiza Hamdedenle-riz."

Ailesinin yanma girdiğinde de:

-Biz Rabbimize dönüyoruz ve üzerimizde hiç bir günah bırakmayacak şekilde Ö'na tövbe ediyoruz" derdi.[15]

Seferden Geldiğinde Rasulullah'ın Yaptığı Şey

1344) Abdurrahman îbn Ka'b îbn Malik'in babası şunu anlattı:

"Rasulullah (s.a.v.) bir seferden ancak, gündüz kuşluk vakti gelirdi. Geldiği zaman (işe) mescid'den başlar; orada iki rek'at namaz kılar, sonra orada otururdu." [16]

1345) Ka'b îbn Malik şöyle dedi:

"Rasulullah (s.a.v.), seferden geldiğinde, işe mescidden başlar ve orada iki rek'at namaz kılar sonra, cemaatin meselelerini halletmek ve onların hallerini hatırlarım sormak için bir süre otururdu." [17]

Rasulullahın Evine Geceleyin Gelmediği

1346) Enes îbn Malik şöyle dedi:

"Rasulullah (s.a.v,) ailesinin yanma (evine) geceleyin gelmezdi. Onların yanına ya sabah ya da akşamleyin gelirdi."[18]

--------------------------------------------------------------------------------

[1] Ebu'ş-Şeyh, Ahlaku'n-Nebi, Tarihu'l-Hatİb, XIV/219.

[2] Abdurrahman İbnü’l-Cevzi, Ashâbın Dilinden Peygamberimizin Hayatı, Uysal Kitabevi: 537.

[3] İmam Ahmed, Masned,l/265; İt/144, 150, 401, 433; V/83; Hakim, Müstedrek, H/99; Beyhakî, Sunenu'i-Kubra, V/252; İbnu's-Sınnî, Amelu'l-yevmi ve'l-leyle, 486, 487, 525; İbn Hıbban, Sahih, 2350 (Mevand), Ibnu'i-Huzeyme, Sahih, 2533; Ibn Ebi Şeybe, Musannef, X/359; Xll/517; Nevevî, Ezkâr, 198; Zebîdî, İthaf, İV/326

[4] Müslim, Sahih, kitabul-hac, 425-427; Nesaî, VI! 1/282; İbn Mace, Sünen, 3888; Ahmed, Musned, 11/150, 433, V/82, 83; Darimî, Sünen, ti/287, İbnu's-Sınnı, Ameli'! yevmi ve'l-leyle, 486, 487. 492, Ebu Nuaym, Hılyetu'l-Evliya, 111/122, İbn Asakır, Tarih, H/98

[5] Zuhruf Suresi. 13-14

[6] Tirmızi, Sünen, 3447; Ebu Davud, Sünen. 2902; İmam Ahmed, Musned, İl/ 144; Darımı, Sünen, H/287

[7] Ahmed İbn Hanbel, Musned, I/975 Suyutî, Durru'l-Menşur, VI/14.

Abdurrahman İbnü’l-Cevzi, Ashâbın Dilinden Peygamberimizin Hayatı, Uysal Kitabevi: 537-539.

[8] Hakim, Mustedrek, İ/442; H/97; Ebu Davud, Sünen, kitabu'i-cıhad, bab: 80; Tırmızî, 3442, 3443; İbn Mace, Sünen, 2826. Bakınız: İthafu's-Sadetı'l-Muttakın, İV/325, Vİ/ 400, 401.

[9] Tirmizî, Sünen, 3444; ibnuVSınnî, Amelu'l-Yevmı ve'l-leyie, 496, 497, 500, 527. Bakınız-İthaîu's-Sadetri-Muttakîn, İV/325; VI/401, 402, Nevevî, Ezkâı, 116.

Abdurrahman İbnü’l-Cevzi, Ashâbın Dilinden Peygamberimizin Hayatı, Uysal Kitabevi: 539.

[10] Daha önce kaynakları geçti.

Abdurrahman İbnü’l-Cevzi, Ashâbın Dilinden Peygamberimizin Hayatı, Uysal Kitabevi: 539.

[11] Darimî, Sünen, H/4; İbnu's-Sınnî, Amelu'l-yevmı ve'Meyle, 638; Ebu Nuaym, Tarihu Isbehan, 1/64. Bakınız: Keşfu'l-Hafa, 1/512.

Abdurrahman İbnü’l-Cevzi, Ashâbın Dilinden Peygamberimizin Hayatı, Uysal Kitabevi: 539-540.

[12] Müslim, Sahih, kitabu'z-zıkr ve'd-dua, bab: 18; Ibnu's-Sınnî, Amelu'l-yevmi ve'l-leyle, 507; Nevevî, Ezkâr, 72; Tebrızi, Mışkatu'l-Mesabİh.

Abdurrahman İbnü’l-Cevzi, Ashâbın Dilinden Peygamberimizin Hayatı, Uysal Kitabevi: 540.

[13] İmam Ahmed, Musned, IH/203.

Abdurrahman İbnü’l-Cevzi, Ashâbın Dilinden Peygamberimizin Hayatı, Uysal Kitabevi: 540.

[14] Buharî, Sahih, IH/9, İV/9, VI/93, VII/219, Vlll/52,102,94; V/142; Müslim, Sahih, kitabu'l-hac, hadis: 428, 429; Tırmızî, Sünen, 3440; imam Ahmed, Musned, I/256,11/21, 38, 150; İV/281, 289,298; İbn Sa'd, Tabakatul-Kubra, H/57, VIIİ/89; Taberanî, Mu'cemu'l-Kebir, XI/280; Xll/369; Bağavî, Şerhu's-Sunne, Xl/31

[15] Yukarıdaki dipnota bakınız.

Abdurrahman İbnü’l-Cevzi, Ashâbın Dilinden Peygamberimizin Hayatı, Uysal Kitabevi: 540-541.

[16] Müslim, Sahih, saiatu'i-musafırin, bab: 12; Ebu Davud, Sünen, 2781; Ahmed, Musned, M/455; VI/386; Beyhaki, Sünenu'l-Kubra, V/261; îbn Ebi Şeybe, Musannef, Ü/28; Abdurrezzak, Musannef, 4864; Ebu Avane, Musned, 1/417; Tarihu'l-Hatıbi Vili/205; Ebu'ş-Şeyh, Ahlaku'n-Nebi, 44.

[17] Yukarıdaki dipnota bakınız.

Abdurrahman İbnü’l-Cevzi, Ashâbın Dilinden Peygamberimizin Hayatı, Uysal Kitabevi: 541.

[18] Buhari, Sahih, III/9; Müslim, Sahih, kitabu’l-İmare, bab;56; İmam Ahmed, Müsned, III/125,204,240,. Bakınız: Fethul-Bari, IX/340.

Abdurrahman İbnü’l-Cevzi, Ashâbın Dilinden Peygamberimizin Hayatı, Uysal Kitabevi: 541.